کارآفرینی اجتماعی و اکوسیستم آن

عموما در شهرها و روستاها مشکلات و یا مسائلی مشاهده می‌شود که روش رویایی با آن‌ها بهینه نیست و یا با وجود پتانسیل‌های محیطی و اجتماعی، راه بهینه‌ای برای استفاده از آن‌ها به کار گرفته نشده است. وجود چنین چالش‌هایی در جوامع راه را برای ورود نوآوری و کارآفرینی به بازار آن جامعه باز می‌گذارد. در اکثر اوقات ایده‌هایی برای ایجاد تغییر در آن مسایل به ذهن خطور می‌کند که البته گاهی به دلیل نداشتن دانش و یا سرمایه کافی به مرحله عملیاتی نمی‌رسندو بعضا حتی بعد از شروع نیز به شکست و در نهایت به ناامیدی منجر می‌شوند.

هر بنگاهی برای ادامه حیات خود نیاز به کسب سود دارد که کسب‌وکارهای برآمده از حل چالش‌های اجتماعی نیز از این قاعده مستثنا نیستند. کارآفرین اجتماعی و کارآفرینی اجتماعی علاوه بر دغدغه‌ای که برای منفعت اجتماعی دارد، در پی جریان درآمدی نیز هست.

کارآفرینی اجتماعی ترکیبی از فرصت، نوآوری و تدبیر است که با ایجاد محصولات یا خدمات جدید برای رفع چالش‌های اجتماعی و یا زیست محیطی تلاش می‌کند که محصولات و یا خدمات ارائه شده؛ از طریق ساختارهای موجود بازار در دسترس قرار ‌گیرند. این نوع مدل تجاری موجب ایجاد ارزش‌های مشترکی برای بنگاه و جامعه ایجاد می‌شود، به این معنی که بنگاه به طور هم‌زمان مزایای مالی و منافع زیست محیطی و یا اجتماعی ایجاد می‌کند.

کارآفرین اجتماعی برای بقا و گسترش کار خود، نیاز به یک اکوسیستم دارد که بسیاری از سیستم‌ها، موسسات و شبکه‌های به هم پیوسته، بنگاه‌های اجتماعی را قادر به پیشروی کند.‌ یک گروه مهم در اکوسیستم شرکت‌های اجتماعی، ذی‌نفعان و مشتریانی هستند که از خدمات و یا محصولات این بنگاه‌ها استفاده می‌کنند.

  • مشتریان و ذینفعان با توجه به بازخوردی که ارائه می‌دهند، به تصحیح اهداف و مدل‌های بنگاه‌های اجتماعی کمک می کنند. مسئولان محلی نیز بخش مهمی از اکوسیستم کارآفرینی اجتماعی هستند.
  • مسئولان محلی در تعیین اولویت‌های جمعی برای رفع نیازهای اجتماعی نقش اساسی دارند و آن‌ها می‌توانند با حمایت از ابتکاراتی که این نیازها را برآورده می‌کنند، به بهبود جامعه کمک کنند. ‌هم‌چنین سیاست‌های دولت مانند تعیین نحوه پرداخت مالیات ممکن است گزینه‌های موجود برای مدل‌های شرکت‌های اجتماعی را گسترش دهد و یا محدود کند.
  • علاوه بر دولت، منابع مالی دیگری می‌تواند بنگاه‌های اجتماعی را قادر سازد تا نوآوری‌های خود را راه اندازی و گسترش دهند. این منابع مالی از سرمایه‌گذاران اثرگذار تامین می‌شود که در کنار بازدهی مالی به دنبال اثرگذاری اجتماعی نیز هستند. در دسترس بودن، انعطاف پذیری و شرایط سرمایه‌گذاری می‌تواند تعیین کند که کدام ایده‌ها رشد می‌کنند و کدام یک از مرحله ایده اولیه عبور نمی‌کنند.
  • سرانجام، بنگاه‌های مشابه نیز بخشی اساسی از اکوسیستم کارآفرینی اجتماعی را تشکیل می‌دهند. بنگاه‌های اجتماعی ممکن است برای جلب نظر بازار با یکدیگر یا با سایر سازمان‌های غیرانتفاعی و یا مشاغل رقابت کنند، از سوی دیگر آن‌ها می‌توانند اطلاعات و بهترین روش‌ها را نیز به اشتراک بگذارند و با یکدیگر همکاری کنند.
  • دانشگاه‌ها و سازمان‌های تحقیقاتی مستقل و سایر موسسات نیزمی‌توانند با ارزیابی تأثیر این نوع کسب‌وکارها بر جوامع مختلف، و انتشار یافته‌های پژوهشی، از کارآفرینان اجتماعی حمایت کنند.

در این بین واسطه‌های نوآوری اجتماعی (Social innovation intermediaries) از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند که به عنوان پل ارتباطی و عامل تغییر نیز تعبیر می‌شوند. این نوع واسطه‌ها، نهادهایی هستند که به ایجاد اکوسیستم مناسب برای فعالیت کسب‌وکارهای اجتماعی کمک می‌کنند و آن را بهبود می‌بخشند.

واسطه‌ها با استفاده از ظرفیت‌های موجود، کارآفرینان اجتماعی بالقوه را از طریق راه‌های مختلف پشتیبانی می‌كنند، به عنوان مثال مشاوره و كمك‌های فنی مهمی ارائه می‌دهند، یك شبكه از حامیان مالی ایجاد می‌كنند و كارآفرینان و رهبران را گرد هم می‌آورند.

بدون حضور واسطه‌، بنگاه‌های اجتماعی باید انرژی زیادی را صرف ساختن جایگاه خود کنند که احتمال شکست آن‌ها را نیز افزایش می‌دهد. هم‌چنین ممکن است کارآفرینان اجتماعی و تیم‌های آن‌ها اغلب منزوی و شناخته نشده و بدون حمایت در جوامع خود باقی بمانند.

به طور خلاصه، در دنیای پر از ناشناخته‌ها در این فضای کسب‌وکار، واسطه‌ها می‌توانند فضای امنی را برای کارآفرینان و سرمایه‌گذاران فراهم کنند. بدون وجود این فضای امن و ارتباط میان بازیگران، صاحبان ایده منزوی می‌شوند و جامعه از رفاه بالقوه ناشی از عملیاتی شدن ایده‌ها  بی‌بهره می‌ماند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *